Konkursy realizowane przez PARP oraz NCBR wspierają firmy prowadzące rzeczywiste prace badawczo-rozwojowe, których celem jest rozwiązanie konkretnych problemów technologicznych oraz opracowanie innowacji możliwych do wdrożenia i komercyjnego wykorzystania.

Nasza firma kompleksowo wspiera przedsiębiorstwa w przygotowaniu projektów B+R – od analizy potencjału technologicznego, przez opracowanie koncepcji projektu aż po przygotowanie pełnej dokumentacji konkursowej.

Ścieżka SMART PARP 2026 – projekty B+R dla MŚP

Konkurs realizowany przez PARP skierowany jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) planujących samodzielną realizację projektów badawczo-rozwojowych.

Zakres wsparcia

Konkurs obejmuje finansowanie projektów badawczo-rozwojowych prowadzących do opracowania innowacji produktowych lub procesowych co najmniej w skali kraju.

Wsparcie może obejmować m.in.:

• badania przemysłowe,
• eksperymentalne prace rozwojowe,
• testowanie i walidację opracowywanych rozwiązań,
• opracowanie technologii możliwej do wdrożenia w działalności przedsiębiorstwa,
• działania związane z przygotowaniem wyników prac B+R do komercjalizacji.

Projekt powinien zakładać rozwiązanie konkretnego problemu technologicznego oraz wykazywać element nowości i ryzyka badawczego.

Przykładowe działania w projekcie

W ramach projektu możliwa jest realizacja m.in.:

• testów technologicznych,
• badań jakościowych i funkcjonalnych,
• walidacji parametrów technologii,
• optymalizacji procesów technologicznych,
• opracowania dokumentacji technologicznej,
• przygotowania procedur technologicznych,
• testów materiałowych i użytkowych,
• działań związanych z ochroną własności przemysłowej.

Koszty kwalifikowalne

W ramach projektu można finansować m.in.:

• wynagrodzenia zespołu B+R,
• aparaturę badawczą,
• amortyzację środków trwałych,
• materiały i surowce do badań,
• usługi podwykonawcze,
• koszty testów i walidacji,
• wartości niematerialne i prawne,
• koszty ochrony patentowej.

Poziom dofinansowania

Maksymalna intensywność wsparcia może wynosić:

• do 80% dla badań przemysłowych,
• do 60% dla prac rozwojowych.

Poziom dofinansowania zależy m.in. od wielkości przedsiębiorstwa oraz rodzaju realizowanych prac B+R.

Terminy naboru – PARP B+R MŚP 2026

Planowany nabór jesienny:

• rozpoczęcie naboru: 29.10.2026 r.
• zakończenie naboru: 29.12.2026 r.

Ścieżka SMART NCBR 2026 – projekty realizowane w konsorcjach

Konkurs organizowany przez NCBR skierowany jest do przedsiębiorstw planujących realizację zaawansowanych projektów badawczo-rozwojowych we współpracy z innymi firmami lub jednostkami naukowymi.

To rozwiązanie dedykowane przede wszystkim większym projektom technologicznym wymagającym współpracy biznesu i nauki.

Dla kogo?

Konkurs przeznaczony jest dla:

• przedsiębiorstw MŚP,
• dużych przedsiębiorstw,
• konsorcjów firm,
• konsorcjów przedsiębiorstw z organizacjami badawczymi.

Liderem projektu musi być przedsiębiorstwo.

Zakres wsparcia

Dofinansowanie obejmuje projekty prowadzące do opracowania innowacyjnych technologii, produktów lub procesów co najmniej w skali krajowej.

Wsparcie może obejmować:

• badania przemysłowe,
• eksperymentalne prace rozwojowe,
• rozwój nowych rozwiązań technologicznych,
• testowanie i walidację opracowywanych technologii,
• działania związane z przygotowaniem wyników prac B+R do komercjalizacji.

Projekt powinien obejmować rzeczywiste prace badawczo-rozwojowe oraz zakładać możliwość wdrożenia rezultatów projektu.

Koszty kwalifikowalne

Finansowaniu mogą podlegać m.in.:

• wynagrodzenia zespołów badawczych,
• aparatura i infrastruktura B+R,
• podwykonawstwo,
• amortyzacja sprzętu,
• materiały do badań,
• koszty testów i certyfikacji,
• koszty ochrony patentowej,
• wartości niematerialne i prawne.

Minimalna i maksymalna wartość projektu

• minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych: 3 mln zł
• maksymalna wartość dofinansowania: 140 mln zł

Poziom dofinansowania

Możliwe poziomy wsparcia:

• do 80% dla badań przemysłowych,
• do 60% dla prac rozwojowych.

Wysokość dofinansowania zależy od rodzaju prac, wielkości przedsiębiorstwa oraz struktury konsorcjum.

Terminy naboru – NCBR Konsorcja 2026

Jesienny nabór:

• rozpoczęcie naboru: 07.08.2026 r.
• zakończenie naboru: 16.10.2026 r.

Kompleksowe wsparcie w przygotowaniu projektów B+R

Skuteczny projekt w ramach Ścieżki SMART wymaga nie tylko poprawnie przygotowanego wniosku, ale przede wszystkim właściwego zdefiniowania problemu technologicznego, ryzyk badawczych oraz potencjału wdrożeniowego projektu.

Wspieramy przedsiębiorstwa na każdym etapie procesu:

• oceny potencjału projektu,
• opracowania koncepcji B+R,
• przygotowania agendy badawczej,
• budowy budżetu projektu,
• przygotowania dokumentacji aplikacyjnej,
• kontaktu z instytucją oraz rozliczania projektu.

Posiadamy doświadczenie w projektach dotyczących m.in.:

• nowych technologii produkcyjnych,
• automatyzacji i robotyzacji,
• gospodarki obiegu zamkniętego,
• recyklingu i technologii środowiskowych,
• innowacyjnych materiałów i procesów przemysłowych.

Chcesz sprawdzić, czy Twój projekt ma szansę na dofinansowanie?

Skontaktuj się z nami. W M. K. Consulting przeanalizujemy potencjał projektu i pomożemy przygotować skuteczną strategię pozyskania finansowania w ramach FENG Ścieżka SMART 2026.

W M.K. Consulting posiadamy doświadczonych ekspertów, którzy przeprowadzą Cię przez cały proces. Zobacz, komu pomogliśmy do tej pory.

Jeśli planujesz zakup nowoczesnych maszyn, budowę nowych hal produkcyjnych lub generalną modernizację infrastruktury, to idealny moment na działanie. Zgodnie ze zaktualizowanymi wytycznymi, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa otwiera potężne dotacje w ramach interwencji I.10.7.1. Najbliższy nabór wniosków zaplanowany jest w dniach 1–30 września 2026 r.

Uwaga: to może być jedna z ostatnich szans w obecnej perspektywie unijnej na uzyskanie tak ogromnych środków!

Dla kogo jest ta dotacja?

Program skierowany jest do zakładów przetwórczych, hurtowni produktów rolnych i usługowych magazynów chłodniczych. Aby ubiegać się o środki, Twoja firma musi aktywnie działać na rynku i posiadać status mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP).

Co to oznacza w praktyce? Twoja firma kwalifikuje się, jeśli zatrudnia do 250 pracowników i osiąga roczny obrót do 50 mln EUR. Jeśli firma dynamicznie rośnie, warto to dokładnie przeliczyć jeszcze przed złożeniem wniosku.

Wsparcie obejmuje szeroki katalog branż (wybrane kody PKD z grup 10.x i 11.x), w tym m.in.:

• Przetwórstwo mięsa, mleka, owoców, warzyw i zbóż.
• Produkcję soków, olejów i tłuszczów.
• Produkcję gotowej paszy i karmy dla zwierząt.
• Wytwarzanie wybranych alkoholi (np. win gronowych, cydru czy alkoholu etylowego do spożycia).

Wskazówka eksperta: Wiele firm błędnie ocenia swoje szanse. Z doświadczenia wiem, że na etapie wstępnej oceny najczęściej odrzucane są piekarnie (PKD 10.71.Z), które niestety nie znajdują się w załączniku kwalifikujących się branż. Przed rozpoczęciem prac zawsze precyzyjnie i bezpłatnie weryfikujemy Twój profil działalności!

Ile możesz zyskać i na jakich zasadach?

Dofinansowanie drastycznie obniży koszty Twojej inwestycji:

• Kwota grantu wynosi od 100 000 zł do aż 10 000 000 zł.
• Standardowe przedsiębiorstwa MŚP otrzymują zwrot 50% kosztów kwalifikowalnych.
• Poziom dofinansowania rośnie aż do 60%, jeśli Twoja firma posiada certyfikat produkcji ekologicznej (wydany przed 1 stycznia 2026 r.) lub działa w ramach zorganizowanej współpracy (spółdzielnia rolnicza, grupa producencka, organizacja międzybranżowa).

Ważne ułatwienie finansowe: Podstawową formą pomocy jest refundacja (zwrot kosztów po zakończeniu inwestycji), jednak program daje możliwość uzyskania jednorazowej zaliczki na pokrycie pierwszych wydatków. Pomożemy Ci spiąć budżet tak, aby inwestycja była bezpieczna dla płynności finansowej Twojej firmy!

Twarde reguły gry – zaplanuj to z nami!

Spodziewamy się ogromnej konkurencji na liście rankingowej. Aby Twój projekt przeszedł bezbłędnie przez weryfikację i odniósł sukces, musisz spełnić kluczowe wymagania operacyjne:

1. Czas na inwestycję: Na zrealizowanie zakupów i budów będziesz mieć maksymalnie 24 miesiące od podpisania umowy, przy czym całość musi się zakończyć do 30 czerwca 2029 roku.
2. Bezpieczne dostawy: Przez pięć lat od wypłaty dotacji musisz utrzymać działalność i udowodnić, że minimum 50% kupowanych przez Ciebie surowców pochodzi z umów zawartych na co najmniej 3 lata z producentami rolnymi. Doraźne zakupy na rynku to za mało!

Zrób pierwszy krok – bez ryzyka! Przygotowanie dokumentacji, audyt umów z dostawcami i projektowanie montażu finansowego wymagają czasu. Nie zostawiaj tego na wrzesień!

Skontaktuj się z nami już dziś! W M.K. Consulting przeprowadzimy szybki audyt Twojej firmy, zweryfikujemy kody PKD i status MŚP, a następnie profesjonalnie poprowadzimy Cię przez cały proces inwestycyjny – od strategii aż po końcowe rozliczenie wielomilionowej dotacji. Czekamy na Twój kontakt!

Unia Europejska uruchamia nowe możliwości finansowania dla przedsiębiorstw rozwijających technologie o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa i niezależności Europy. W ramach inicjatywy STEP (Strategic Technologies for Europe Platform) pojawią się dedykowane konkursy dla sektora obronnego oraz projektów dual-use. 

To jeden z najważniejszych programów wsparcia dla przemysłu technologicznego, produkcyjnego i deep-tech w najbliższych latach.

Czym jest STEP?

• STEP to europejska platforma wspierająca rozwój technologii krytycznych dla UE, których celem jest:
• ograniczenie zależności Europy od państw trzecich,
• budowa odporności gospodarczej i przemysłowej,
• zwiększenie bezpieczeństwa technologicznego i militarnego,
• rozwój nowoczesnych zdolności produkcyjnych w Europie. 

Program obejmuje m.in.:

• technologie cyfrowe,
• cyberbezpieczeństwo,
• sztuczną inteligencję,
• systemy autonomiczne,
• technologie kosmiczne,
• biotechnologię,
• technologie czyste i zasobooszczędne,
• technologie obronne i dual-use. 

STEP OBRONNOŚĆ – jakie projekty będą wspierane?

Według wytycznych Komisji Europejskiej oraz materiałów PARP, wsparcie obejmie m.in.:

Systemy bezzałogowe i dronowe

• drony rozpoznawcze,
• systemy antydronowe,
• systemy autonomiczne,
• systemy roju (swarm systems). 

Cyberbezpieczeństwo i AI

• cyberobrona,
• AI dla dowodzenia i analizy danych,
• systemy walki radioelektronicznej,
• systemy monitoringu infrastruktury krytycznej. 

Technologie dual-use

• rozwiązania dla przemysłu cywilnego i wojskowego,
• infrastruktura krytyczna,
• technologie materiałowe,
• nowoczesna produkcja,
• robotyka,
• systemy autonomiczne. 

Technologie medyczne i ratownicze

• opatrunki specjalistyczne,
• technologie CBRN,
• systemy odkażania,
• rozwiązania dla służb mundurowych i medycyny pola walki. 

Dwie ścieżki finansowania

Ścieżka A – Innowacyjność

Wsparcie dla projektów:

• przełomowych,
• innowacyjnych,
• najnowocześniejszych technologicznie,
• posiadających znaczący potencjał gospodarczy. 

Program wspiera m.in.:

• budowę nowych linii produkcyjnych,
• zakłady typu „first-of-a-kind”,
• skalowanie produkcji technologii krytycznych,
• wdrożenie nowych technologii produkcyjnych. 

Ścieżka B – Strategiczna niezależność UE

Wsparcie dla projektów:

• ograniczających zależność UE od dostaw spoza Europy,
• zwiększających bezpieczeństwo dostaw,
• budujących europejskie zdolności produkcyjne,
• wzmacniających odporność infrastruktury krytycznej. 

Kto może aplikować?

O dofinansowanie mogą ubiegać się:

• mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa,
• middle caps,
• duże przedsiębiorstwa działające w Polsce. 

Kluczowe warunki:

• minimum 3 zamknięte lata obrotowe,
• projekt realizowany na terytorium Polski,
• zakończenie inwestycji do 2030 roku,
• minimum 25% wkładu własnego. 

Jakie wsparcie można uzyskać?

Program STEP umożliwia finansowanie:

• infrastruktury produkcyjnej,
• zakupu maszyn i urządzeń,
• wartości niematerialnych i prawnych,
• usług doradczych,
• szkoleń,
• rozwoju zdolności produkcyjnych technologii krytycznych. 

Maksymalna wartość dofinansowania projektu może sięgać nawet:

• 140–150 mln zł,
• przy poziomie wsparcia do 75% kosztów kwalifikowanych. 

Największe błędy firm według PARP

Z dotychczasowych ocen projektów wynika, że najczęściej odrzucane są projekty:

• opisujące jedynie wdrożenie gotowych rozwiązań,
• bez realnego komponentu produkcyjnego,
• bez wykazania technologii krytycznej,
• bez uzasadnienia strategicznej potrzeby UE,
• bez potwierdzenia potencjału gospodarczego,
• bez odpowiedniego przygotowania inwestycyjnego. 

Jak MK Consulting wspiera projekty STEP Defence?

W MK Consulting przygotowujemy projekty STEP dla:

• sektora obronnego,
• cyberbezpieczeństwa,
• AI,
• technologii dual-use,
• infrastruktury krytycznej,
• nowoczesnej produkcji i GOZ.

Zakres wsparcia obejmuje:

• ocenę kwalifikowalności projektu,
• strategię wejścia do STEP,
• przygotowanie modelu biznesowego,
• budowę dokumentacji technologicznej,
• opracowanie uzasadnienia strategicznego UE,
• przygotowanie kompletnego wniosku i załączników.

Firmy zainteresowane przygotowaniem projektu STEP Defence 2026 zapraszamy do kontaktu.

Na podstawie materiałów PARP i Komisji Europejskiej.

FBiO nie będzie klasycznym programem dotacyjnym. To fundusz inwestycyjny o charakterze rozwojowym, którego celem jest wzmacnianie potencjału gospodarczego i technologicznego Polski w obszarach związanych z obronnością, odpornością infrastruktury oraz bezpieczeństwem publicznym.

Pierwsze nabory przewidywane są na połowę 2026 r., natomiast przyjęcie strategii inwestycyjnej planowane jest na przełom I i II kwartału 2026 r.

Zakres wsparcia – jakie projekty mogą liczyć na finansowanie?

FBiO ma obejmować szerokie spektrum przedsięwzięć o znaczeniu strategicznym. W praktyce oznacza to wsparcie zarówno dla przemysłu obronnego, jak i dla projektów infrastrukturalnych oraz technologii podwójnego zastosowania (dual-use).

1. Infrastruktura podwójnego zastosowania (dual-use)

Możliwe kierunki finansowania:

• modernizacja mostów, dróg i tuneli o zwiększonej nośności,
• rozwój infrastruktury lotniskowej i lądowisk,
• centra logistyczne zdolne do obsługi cywilno-wojskowej,
• magazyny i zaplecze techniczne o znaczeniu strategicznym.

To istotna szansa dla firm budowlanych, inżynieryjnych oraz producentów konstrukcji i prefabrykatów.

2. Ochrona ludności i infrastruktura krytyczna

Zakres może obejmować:

• budowę i modernizację schronów,
• systemy zarządzania kryzysowego,
• zabezpieczenia sieci energetycznych i wodociągowych,
• redundantne systemy łączności.

Dla przedsiębiorstw działających w obszarze energetyki, telekomunikacji, IT i budownictwa specjalistycznego oznacza to możliwość realizacji dużych projektów inwestycyjnych.

3. Cyberbezpieczeństwo i infrastruktura cyfrowa

Finansowane mogą być:

• centra operacyjne SOC,
• systemy ochrony danych i szyfrowania,
• zabezpieczenia systemów przemysłowych (ICS/SCADA),
• bezpieczne centra przetwarzania informacji.

To segment szczególnie istotny dla spółek rozwijających rozwiązania GovTech, defense-tech oraz technologie dla administracji publicznej.

4. Badania i rozwój technologii bezpieczeństwa

Możliwe obszary:

• systemy autonomiczne (UAV, UGV),
• technologie monitoringu i sensoryki,
• rozwiązania łączności naziemnej i satelitarnej,
• technologie medyczne i inżynieryjne dla reagowania kryzysowego.

Fundusz może pełnić funkcję inwestora wzrostowego wspierającego skalowanie technologii o znaczeniu strategicznym.

Formy wsparcia finansowego

FBiO ma działać w formule konkursowej, jednak wsparcie nie będzie ograniczone do bezzwrotnych dotacji. Przewiduje się zastosowanie:

• preferencyjnych pożyczek (z możliwością częściowego umorzenia),
• wejść kapitałowych – obejmowania udziałów/akcji w spółkach,
• instrumentów hybrydowych łączących elementy długu i kapitału.

Oznacza to większy nacisk na:

• trwałość ekonomiczną projektu,
• realny model biznesowy,
• zdolność skalowania produkcji,
• znaczenie strategiczne dla bezpieczeństwa państwa.

Jak przygotować się do naboru?

Przedsiębiorcy zainteresowani aplikowaniem powinni już teraz:

1. Zidentyfikować potencjał projektu w obszarze dual-use.
2. Opracować koncepcję inwestycyjną (CAPEX + komponent B+R).
3. Przygotować analizę wpływu projektu na bezpieczeństwo i odporność infrastruktury.
4. Zbudować model finansowy uwzględniający finansowanie dłużne lub kapitałowe.

W przeciwieństwie do klasycznych grantów FENG, FBiO będzie bliżej instrumentów inwestycyjnych niż typowej dotacji – kluczowe znaczenie będzie miała zdolność projektu do generowania wartości gospodarczej oraz wzmacniania strategicznych kompetencji kraju.

Podsumowanie

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności to jeden z najważniejszych instrumentów finansowych planowanych na 2026 rok. Dla firm działających w obszarach infrastruktury, cyberbezpieczeństwa, technologii autonomicznych, energetyki czy przemysłu materiałowego może stanowić realną szansę na sfinansowanie dużych projektów inwestycyjnych i rozwojowych.

W MKC Dotacje monitorujemy przygotowania do uruchomienia funduszu i wspieramy przedsiębiorców w budowie projektów zgodnych z przyszłymi kryteriami konkursowymi – od koncepcji strategicznej, przez model finansowy, po pełną dokumentację aplikacyjną.

• Ścieżka SMART dla pojedynczych firm (PARP)
• Ścieżka SMART dla konsorcjów (NCBR)

Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o obu ścieżkach, harmonogramach, zasadach finansowania i kwalifikowalności projektów.

1. Ścieżka SMART dla pojedynczych przedsiębiorstw (PARP)

Organizator

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Terminy planowanych naborów

• Luty 2026 – Marzec 2026 (I nabór)
• IV kwartał 2026 – IV kwartał 2026 (II nabór)

Kto może aplikować

Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) prowadzące działalność na terenie Polski, które planują opracować lub wdrożyć innowacyjne rozwiązania produktowe, procesowe lub technologiczne.

Zakres i moduły wsparcia

Konkurs ma charakter modułowy – przedsiębiorcy samodzielnie dobierają zestaw modułów, które odpowiadają ich potrzebom rozwojowym:

• B+R – prace badawczo-rozwojowe własne lub zlecane na zewnątrz
• Wdrożenie innowacji – zakup maszyn, urządzeń, linii produkcyjnych
• Cyfryzacja – oprogramowanie, systemy ERP, automatyzacja procesów
• Zazielenienie przedsiębiorstwa – inwestycje OZE, fotowoltaika, efektywność energetyczna
• Internacjonalizacja – udział w targach, promocja zagraniczna
• Kompetencje – szkolenia i rozwój kadr

Poziom dofinansowania

Do 80% kosztów kwalifikowanych, w zależności od modułu i rodzaju przedsiębiorstwa.

Finansowanie pochodzi z puli 4,3 mld euro przeznaczonych na cały program FENG – Ścieżka SMART.

Dlaczego warto

To idealny konkurs dla firm, które chcą realizować projekt samodzielnie, w prostszej formule i bez konieczności tworzenia konsorcjum. Dokumentacja i proces oceny są mniej złożone niż w przypadku projektów realizowanych przez NCBR.

2. Ścieżka SMART dla konsorcjów (NCBR)

Organizator

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR)

Terminy planowanych naborów

• Marzec 2026 – Maj 2026 (I nabór)
• III kwartał 2026 – IV kwartał 2026 (II nabór)

Kto może aplikować

Konsorcja złożone z:

• przedsiębiorstw (MŚP i dużych firm),
• jednostek naukowych lub organizacji badawczych,
• organizacji pozarządowych (NGO).

Liderem konsorcjum zawsze jest przedsiębiorstwo.

Zakres wsparcia

Wariant dla konsorcjów nastawiony jest na bardziej złożone projekty o dużej skali i potencjale wdrożeniowym. Finansowanie obejmuje m.in.:

• prace badawczo-rozwojowe realizowane wspólnie z jednostkami naukowymi,
• budowę lub doposażenie laboratoriów i centrów badawczo-rozwojowych,
• inwestycje wdrożeniowe (linie pilotażowe, hale, maszyny),
• działania proekologiczne i internacjonalizacyjne.

Wymagania i budżet

• Obowiązkowy moduł B+R, który stanowi podstawę projektu.
• Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych w module B+R: od 3 mln zł.
• Budżet jednej edycji konkursu to nawet 1 mld zł – z czego połowa dla konsorcjów z udziałem dużych przedsiębiorstw.
• Projekty realizowane w konsorcjach wymagają podpisania umowy konsorcjum i szczegółowego podziału ról, praw własności intelektualnej oraz zakresu prac.

Jak przygotować się do naboru?

Zarówno w przypadku PARP, jak i NCBR, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie dokumentacji projektowej i koncepcji badań.

W MK Consulting pomagamy:

• opracować program badań i koncepcję projektu,
• zbudować strukturę konsorcjum i umowę partnerską,
• przygotować kompletną dokumentację wniosku SMART,
• obliczyć realny poziom dofinansowania i koszty kwalifikowane.

5. Podsumowanie

Ścieżka SMART 2026 to największy w Polsce program finansowania innowacji – dostępny zarówno dla firm działających samodzielnie, jak i w partnerstwach naukowo-biznesowych.

Dzięki modułowej strukturze przedsiębiorcy mogą rozwijać badania, wdrażać nowe technologie, digitalizować procesy, inwestować w zieloną transformację i ekspansję zagraniczną.

Zaplanuj przygotowania już teraz – proces opracowania koncepcji B+R i dokumentacji może potrwać kilka miesięcy.

Skontaktuj się z nami: biuro@mkcdotacje.pl

MK Consulting – skutecznie pozyskujemy i rozliczamy dotacje dla innowacyjnych firm.

Ulga na prototyp (tzw. ulga inwestycyjna) to instrument podatkowy umożliwiający przedsiębiorstwom dodatkowe odliczenie 30% kosztów produkcji próbnej nowego produktu – nie więcej niż 10% dochodu.

Z ulgi mogą skorzystać firmy, które zakończyły etap B+R i przystąpiły do rozruchu technologicznego produkcji, czyli testów i prób przed uruchomieniem produkcji seryjnej.

Obszar wsparcia – produkcja próbna

Zgodnie z art. 18ea ust. 3 ustawy o CIT, produkcja próbna to etap, w którym przedsiębiorstwo:

„… wykonuje próby i testy przed uruchomieniem właściwego procesu produkcji nowego produktu powstałego w wyniku prowadzenia prac badawczo-rozwojowych.”

W praktyce oznacza to możliwość objęcia ulgą kosztów ponoszonych na rozruch technologiczny i przygotowanie produktu do sprzedaży.

Na tym etapie można uwzględnić również działania służące uzyskaniu certyfikatów, homologacji, znaków CE, zezwoleń czy innych wymaganych dokumentów niezbędnych do wprowadzenia produktu do obrotu.

Koszty kwalifikowane w uldze na prototyp

Do ulgi można zaliczyć wszystkie wydatki związane czasowo i celowo z etapem produkcji próbnej, m.in.:

• zakup lub wytworzenie nowych środków trwałych niezbędnych do rozruchu technologicznego,
• ulepszenia i dostosowania istniejących maszyn i urządzeń,
• zakup surowców i materiałów wykorzystanych podczas produkcji próbnej,
• badania, ekspertyzy i dokumentację potrzebną do uzyskania certyfikatu, homologacji, znaku CE, znaku bezpieczeństwa lub zezwoleń na obrót,
• badania cyklu życia produktu (LCA),
• system weryfikacji technologii środowiskowych (ETV).

Warunki kwalifikacji

Aby skorzystać z ulgi, należy:

1. Udokumentować źródło B+R – produkt musi wynikać z działalności badawczo-rozwojowej.
2. Ustalić moment rozpoczęcia i zakończenia produkcji próbnej – od pierwszego kosztu związanego z rozruchem do rozpoczęcia produkcji seryjnej.
3. Prowadzić ewidencję kosztów – z rozbiciem na środki trwałe, surowce, badania, certyfikację itp.
4. Zachować dokumentację techniczną – raporty z prób, protokoły testów, zestawienia materiałowe, wyniki LCA, faktury, korespondencję z jednostkami certyfikującymi.

Przykład korzyści

Firma produkcyjna poniosła 1 000 000 zł kosztów kwalifikowanych w ramach produkcji próbnej.

Dodatkowe odliczenie 30% daje:

→ 300 000 zł odliczenia od podstawy opodatkowania,

co przy stawce CIT 19% oznacza oszczędność ok. 57 000 zł.

Połącz ulgę na prototyp z innymi ulgami

Aby maksymalizować efekty podatkowe, warto połączyć ulgę na prototyp z pozostałymi preferencjami:

1. Ulga B+R – badania i opracowanie nowego produktu,
2. Ulga na prototyp – rozruch technologiczny i testy,
3. Ulga na robotyzację – automatyzacja produkcji,
4. Ulga na ekspansję – promocja i sprzedaż nowego produktu.

Dzięki temu przedsiębiorstwo może optymalnie wykorzystać łańcuch ulg w całym cyklu innowacji.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy można rozliczyć zakup maszyn?

• Tak, jeśli są one niezbędne do produkcji próbnej lub zostały dostosowane w celu jej realizacji.

Czy dokumentacja do certyfikacji wchodzi do ulgi?

• Tak – badania, ekspertyzy i dokumenty wymagane do certyfikatów, homologacji, znaków CE lub zezwoleń można zaliczyć jako koszty kwalifikowane.

Kiedy kończy się produkcja próbna?

• Z chwilą rozpoczęcia produkcji seryjnej nowego produktu – po tej dacie nie można kwalifikować kolejnych kosztów w ramach ulgi na prototyp.

Jak możemy pomóc

Zespół MKC Dotacje wspiera przedsiębiorców w pełnym procesie rozliczania ulg podatkowych:

• analiza kwalifikowalności projektu,
• identyfikacja i dokumentacja kosztów,
• przygotowanie kalkulacji korzyści,
• wsparcie przy rozliczeniu CIT/PIT.

Skontaktuj się z nami: biuro@mkcdotacje.pl

Budżet programu szacowany jest na 25–26 miliardów złotych, a jego operatorem będzie Bank Gospodarstwa Krajowego poprzez powołaną spółkę celową. Start funduszu planowany jest na III kwartał 2025 roku, a pierwsze nabory mają zostać ogłoszone w połowie 2026 roku.

Cele i priorytety FBiO

Fundusz ma wspierać inwestycje zwiększające bezpieczeństwo obywateli, odporność infrastruktury oraz rozwój krajowego przemysłu technologicznego i badawczo-rozwojowego.

Wsparcie będzie kierowane do samorządów, przedsiębiorstw przemysłowych, technologicznych, energetycznych i start-upów.

Priorytetowe obszary inwestycji:

1. Ochrona ludności i obywateli – budowa i modernizacja schronów, systemów ostrzegania, sieci wodociągowych i telekomunikacyjnych.
2. Infrastruktura dual-use – modernizacja dróg, mostów, lądowisk i obiektów o podwójnym przeznaczeniu (cywilno-wojskowym).
3. Modernizacja przemysłu i B+R – wsparcie firm technologicznych i produkcyjnych w badaniach, rozwoju, certyfikacji oraz wdrażaniu innowacji.
4. Cyberbezpieczeństwo i infrastruktura krytyczna – rozwój systemów ochrony danych, centrów przetwarzania i zabezpieczeń dla strategicznych sektorów gospodarki.

Formy finansowania

FBiO zaoferuje elastyczne instrumenty wsparcia:

• preferencyjne pożyczki,
• inwestycje kapitałowe,
• instrumenty częściowo umarzalne (np. w przypadku realizacji celu publicznego lub obronnego).

Kto może skorzystać?

• Przemysł technologii dual-use

Firmy rozwijające oprogramowanie, systemy AI, sensory, drony i inne rozwiązania mogące znaleźć zastosowanie w obronności.

Cel: skalowanie produkcji, certyfikacja, ekspansja zagraniczna.

• Przemysł ciężki i produkcyjny

Duże zakłady przemysłowe (chemiczne, stalowe, automotive).

Cel: modernizacja linii technologicznych i zwiększenie odporności zakładów.

• Energetyka i infrastruktura krytyczna

Operatorzy sieci, OZE, spółki infrastrukturalne.

Cel: zabezpieczenie infrastruktury, magazyny energii, cyberochrona.

• Samorządy i spółki komunalne

Miasta powyżej 50 tys. mieszkańców, powiaty, spółki miejskie.

Cel: schrony, drogi, systemy ostrzegania, wodociągi.

• Start-upy i firmy B+R

MŚP oraz firmy high-tech rozwijające technologie o potencjale strategicznym.

Cel: proof of concept, prototypy, współpraca z sektorem publicznym.

Dlaczego warto przygotować się już teraz?

Choć nabory ruszą w 2026 roku, doświadczenia z innych funduszy pokazują, że najwięcej zyskują ci, którzy zaczęli planować z wyprzedzeniem.

Już dziś warto:

• zdefiniować projekt inwestycyjny lub badawczy,
• przygotować analizy potrzeb i ryzyk,
• opracować model finansowania,
• zbudować potencjał organizacyjny (partnerzy, konsorcja, kompetencje B+R)

Podsumowanie

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności to bezprecedensowa szansa na sfinansowanie inwestycji zwiększających bezpieczeństwo kraju – zarówno w wymiarze militarnym, jak i cywilnym.

Dzięki połączeniu finansowania publicznego i prywatnego FBiO może stać się najważniejszym instrumentem inwestycyjnym dekady.

Chcesz dowiedzieć się, czy Twój projekt kwalifikuje się do FBiO?

Skontaktuj się z nami – pomożemy ocenić potencjał inwestycji, przygotować analizę B+R oraz opracować dokumentację projektową.

MK Consulting – eksperci w pozyskiwaniu funduszy na rozwój, innowacje i bezpieczeństwo.

biuro@mkcdotacje.pl

STEP – nowe otwarcie dla europejskich technologii strategicznych

STEP (Strategic Technologies for Europe Platform) to nowy program Unii Europejskiej wspierający przedsięwzięcia o strategicznym znaczeniu dla niezależności technologicznej i odporności gospodarczej UE. Obejmuje projekty w sektorach kluczowych dla transformacji cyfrowej, zielonej gospodarki oraz bezpieczeństwa publicznego – takich jak biotechnologie, cleantech, deeptech, technologie cyfrowe i medyczne.

STEP wspiera inwestycje, które zmniejszają zależność Europy od importu kluczowych komponentów, surowców czy technologii, stawiając na rozwój lokalnych zdolności produkcyjnych w strategicznych sektorach.

Ścieżka SMART w praktyce – wyzwania i ograniczenia

Z kolei Ścieżka SMART to flagowy polski instrument wsparcia innowacji, oferujący szerokie możliwości dla projektów B+R oraz wdrożeniowych. Niestety, efektywność programu budzi zastrzeżenia – w zakończonych naborach tylko ok. 10% wniosków uzyskało pozytywną ocenę. Główne problemy to:

• subiektywność ocen ekspertów,
• nieprecyzyjne wezwania do uzupełnień,
• krótkie terminy paneli eksperckich,
• brak transparentności całego procesu.

W efekcie wielu przedsiębiorców rezygnuje z udziału, mimo potencjalnie atrakcyjnego dofinansowania.

Co łączy STEP i SMART?

Mimo różnic, oba programy oferują wsparcie dla innowacyjnych projektów B+R i inwestycyjnych, są otwarte dla firm różnej wielkości (MŚP i dużych), oraz korzystają z porównywalnych wzorów dokumentów i kryteriów oceny.

Zbliżona jest także podstawa prawna i poziom możliwego współfinansowania – w obu przypadkach sięgającego nawet 80% kosztów kwalifikowanych, w zależności od rodzaju projektu i wielkości firmy.

Kluczowe różnice: zakres, struktura, innowacyjność i budżet

Dla kogo STEP będzie lepszym wyborem?

STEP jest szczególnie atrakcyjny dla średnich i dużych przedsiębiorstw planujących:

• produkcję strategicznych komponentów (np. półprzewodników, technologii OZE, wodoru),
• inwestycje zwiększające moce produkcyjne w ramach UE,
• projekty niekoniecznie o charakterze innowacyjnym, ale ważne z punktu widzenia suwerenności gospodarczej.

W przeciwieństwie do Ścieżki SMART, w STEP nie ma obowiązku realizacji prac B+R – co otwiera szansę także dla firm koncentrujących się wyłącznie na inwestycjach.

Podsumowanie

STEP i SMART to dwa różne podejścia do finansowania innowacji. Ścieżka SMART sprawdzi się w przypadku mniejszych projektów z szerokiego wachlarza branż. STEP to program dla firm gotowych realizować wielomilionowe inwestycje w kluczowych sektorach, istotnych dla przyszłości Europy.

Potrzebujesz pomocy w wyborze odpowiedniego programu i przygotowaniu wniosku?
Skontaktuj się z nami – zespół MK Consulting z sukcesem pozyskuje finansowanie na projekty B+R i inwestycje w całej Polsce.

Prototypowanie to krytyczny etap projektów badawczo-rozwojowych – umożliwia testowanie koncepcji w rzeczywistych warunkach, weryfikację technologii oraz redukcję ryzyka przed komercjalizacją. Budowa fizycznych prototypów i pilotażowych linii technologicznych często stanowi największy koszt projektów B+R.

2. Co się zmieniło? Nowe zasady kwalifikowania kosztów w dotacjach

W 2024 r. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) wprowadziło nowe interpretacje przepisów unijnych. Elementy wykorzystywane do budowy prototypów (np. aparatura, sprzęt) zostały przesunięte z kategorii „Dostawy (inne niż środki trwałe)” do „Amortyzacja (aparatura i sprzęt)”.
Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi przekazanymi przez Instytucję Zarządzającą FENG do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), kwalifikowane mogą być jedynie odpisy amortyzacyjne odpowiadające okresowi faktycznego wykorzystania sprzętu w pracach B+R, a nie jego pełna wartość.

Podobnie, w maju 2025 r. wprowadzono restrykcje w rozliczaniu leasingu sprzętu – niezależnie od formy (finansowy lub operacyjny), jedynym kosztem kwalifikowanym są odpisy amortyzacyjne, a nie pełne opłaty leasingowe. Te zmiany są uzasadniane zgodnością z art. 25 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz zaleceniami po audytach KE.

3. Co mówi orzecznictwo? Konflikt nowej praktyki z precedensem

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 sierpnia 2022 r. (sygn. II FSK 3142/19) uznał, że prototypy w projektach B+R — tworzone jednorazowo i zużywane podczas testów — nie spełniają kryteriów środka trwałego. Zatem nie powinny podlegać amortyzacji w rozumieniu przepisów o rachunkowości i podatku dochodowym.

Celem ich budowy nie jest bowiem generowanie przychodów czy długoterminowe użytkowanie, lecz jedynie eksperymentalne sprawdzenie koncepcji. W świetle tego wyroku nowe wytyczne MFiPR i PARP mogą być sprzeczne z krajowym orzecznictwem i zwiększać ryzyko zakwestionowania kosztów na etapie kontroli.

4. Jakie skutki dla wnioskodawców?

• Brak możliwości rozliczenia kosztów zakupu sprzętu do prototypów w pełnej wysokości.
• Znaczące ograniczenie poziomu dofinansowania — rozliczenie tylko proporcjonalnych odpisów amortyzacyjnych.
• Wzrost ryzyka interpretacyjnego i rozbieżności między podejściem instytucji a orzecznictwem sądowym.

5. Rozwiązanie alternatywne – outsourcing prototypowania

Jedyną w pełni kwalifikowalną ścieżką finansowania prototypów pozostaje zlecenie ich wykonania w formie usługi lub podwykonawstwa. W takiej sytuacji całość kosztów (np. wykonania, testów, montażu) może zostać zakwalifikowana jako wydatek w module B+R.

Dla firm z sektorów takich jak inżynieria, automatyka, elektronika czy nowe materiały — taka forma może być dziś najkorzystniejszym rozwiązaniem.

6. Praktyczne rekomendacje dla firm

Podsumowanie

Zmiany w interpretacji zasad rozliczania kosztów budowy prototypów znacząco wpłynęły na opłacalność i dostępność dotacji dla firm realizujących projekty badawczo-rozwojowe. Wprowadzają nie tylko ograniczenia finansowe, ale też budzą istotne wątpliwości natury prawnej — będąc w konflikcie z orzecznictwem sądów administracyjnych. Obecnie najbezpieczniejszą i najefektywniejszą formą finansowania prototypów pozostaje model podwykonawczy.